Gipuzkoan azken 500 urtetan erromatar garaiko idazkun edo epigrafe bakarra azaldu omen da

Andrearriaga Oiartzun 2XV. mendetik (gutxienez) Oiartzun-Irun mugarria izan zen Andrearriaga hilarria “VALBELTESO / NIS” idatzita du, erromatar garaikoa da eta ezaguna izan da azken 500 urtetan. 1804an Thalacker ingeniari alemaniarrak argitaratu zuen erromatar garaiko idazkun asko ikusi zituela Arditurrin eta inguruan.

1986an azaldu zen Gipuzkoako idazkun edo epigrafe “ofizial” bakarra Zegaman, S. Pedro hilarria idatzita duena:

“La[r]ici/us[]om/n[f(ilius)]/ an(norum) XXXX/.H(ic) i(acet).”
San Pedro hilarria ZegamaLARICIVS om n an XXXX. H i.”

I. mendekoa. (Erromatar garaia. Mertxe Urteaga. Bertan 17)

Gipuzkoan azken hamarkadetan indusketa asko egin dira erromatar garaikoak, batzuk aipatzeagatik Oiasso Irun aldean museo eta guzti, 15 hektareako Oiasso-Irun hiria, termak, Santiago kalea, Higer portua, Arditurri meategiak, Oiasso portua, Ama Xantalen, Ihidi Junkal Andre Maria, Santiago eta S. Juan kalean Irunen.

Material pila aurkitu dute, sarean irakur daiteke leku batzuetan, erromatar garaiko hamalau mila (14.000) zeramika puska eta dozenaka mila arkeologi objetuak aurkitu dituztela… Oiasso museoan ikus daitezke batzuk.

Saltzen digute Euskal Herria erabat erromanizatua izan zela duela bi mila urte… baina erromatarrek eta euskaldunek, ez al zuten ezer idatzi Euskal Herrian (Gipuzkoan) sei mendetan?

Baina Gipuzkoan azken 500 urtetan erromatar garaiko idazkun edo epigrafe “ofizial” bakarra azaldu da. Nola da posible?

Ostraka (zeramika puska) idatziak daude leku askotan, Aloria, Heredia, Arkaia, Gaztelu plaza, Forua, Iruña Veleian eta Gipuzkoan ere jakina, gertatzen dena da zaila dela aurkitzea sarean… Hau saikera txiki bat besterik ez da, ea norbait gehiago animatzen den, bilduma osatzen joateko.

Erromatar garaiko ostraka, grafito, idazkun, epigrafe Gipuzkoan:
Ostraka Irun RIICNIVALBELTESO / NIS (Andrearriaga hilarria Oiartzun)
LARICIVS om n an XXXX H i (S, Pedro hilarria Zegama)
FIIL (Higer portua Hondarribia)
AE (Oiasso Irun)
ARA (Oiasso Irun)
LFP (Oiasso Irun)
M A LIIP (M. Aemilis Lepidi Oiasso Irun)
M M (Oiasso Irun)
RA (Oiasso Irun)
RII CNI (Oiasso Irun)
VE IN AVC
RNI (Oiasso Irun)
R (Oiasso Irun)
VALERI (Oiasso Irun)
Txanpona (tesera Oiasso Irun)

Iturria: Erromatar garaia. Mertxe Urteaga. Bertan 17, CIL, AM Benito…

Irun ARALes sigillées gauloises de Santa María del Juncal. M. T. Izquierdo. Marcas alfareras Juncal. JC Sáens Preciado.

VALERIUS
A ACILIVS MACEDO
P. CORNELIVS
MATERNUS BLANDUS
NOMUS VETIVS TRITENSIS
RUFIN (Oiasso Irun)
SABINI (Oiasso Irun)
MODEI (Oiasso Irun)
CAL / FEC (Oiasso Irun)
IVCUN (Oiasso Irun)
IVC (Oiasso Irun)
IV  (Oiasso Irun)
I/IIIV ( Ihidi Junkal Oiasso Irun)
MACARI (Ihidi Junkal Oiasso Irun)
…ICRE (Ihidi Oiasso Irun)
EX O G
VA I
U OLA
OF MAT BLA
OF MAT
IIXOFNOVTR
EX O G
IV (Juncal Ihidi Oiasso Irun)

PEC (Aloria Araba)
LVCARI (Forua Bizkaia)
Ostraka euskaldunak Iruña Veleia
Ostrakabase. Sos Iruña Veleia

Zergatik ez dituzte ostraka, grafito, idazkun edo epigrafe gehiago argitaratzen?

Egia esan antza dute Iruña Veleiako ostraka ospetsuekin.

(Jarraituko du, irudien jatorria ere jarriko da Erromatar garaia Bertan 17, CIL, Xabi Otero, MT Izquierdo, Oiasso museoa, Arditurri, Mertxe Urteaga...)

 

Advertisements

Laburpen hitzak: , , , , , , , , , , , , , ,

Utzi erantzun bat

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Aldatu )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Aldatu )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Aldatu )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Aldatu )

Connecting to %s


%d bloggers like this: