Posts Tagged ‘historia’

Xalom Baskoniako juduak Iruña-Veleiako YAVHE gabe

2017/10/20

13363 Iruña Veleia yavhe geure ataOsteguna urriak 19, EITB1en estreinua “Xalom Baskoniako juduak”… Iruña-Veleiako 1.700 urteko “YAVHE” ostraka idatziak ahaztu zaizkie… Juduak Baskonian dokumentatuak daude programan erakusten duten baino mila urte lehenago.

Iruña-Veleiako YAVHE batek bi seme ditu bata  Samuel  eta bestea Iesus

13347 IAVHE iupiter mi
13361 NERE / ATA ZE / YAVH? / TA
13362b 2005-5-4   SAMUIILL “YAVHII” FILI     (Santos&Cipres)
13363 2005-5-4  YAVHE / geure ata
13362b 2005-5-4   SAMUIILL “YAVHII” FILI (Santos&Cipres)
13383 2005-5-4 IIISHU / YAVHII / “FILI”     (Santos&Cipres)
13384 YAVHE ( nahiz eta Gorrotxategik eta Lakarrak ostraka hankez gora, “CHAVA” irakurtzen duten).
13384 YAVHE (SOS Iruña-Veleia)

Advertisements

Mari, basajaun, lamiak… 1.700 urte Iruña-Veleian

2017/10/14

Veleian ara Matri deaeOsteguna (urriak 12) Baskoniako historia bat “Euskaldunen mitoak”, hara non enteratzen garen Julio Nuñezek Iruña-Veleian aurkitu zuen VELEIAN ara “MATRI DEAE”,  euskal mitologiaren MARI jainkosa latinez itzulita omen dela.

 

SYLVANO => Basajaun latinera itzulita omen da. Sylvano Iruña-Veleiako ostraka (11530) ospetsua ere bada, naiz eta filman ez duten esaten.

11039 Iruña Veleia lamia libia

Lamia arrain isatsarekin (11039 Libia) ostraka ezaguna da Iruña-Veleian

Euskal mitoak (Mari, basajaun…) 1.700 urte Iruña-Veleian. Zenbat mito daude idatzita Iruña-Veleiako ostraketan?

Mari => MATRI DEAE
Basajaun => SYLVANO
Lamia

800 bat hitz Iruña-Veleian.

Pagano y cristiano en Iruña-Veleia. Mikel Larrañaga.

Mertxe Urteaga Baskoniako historia bat kanpoko itsasoa: Oiasson (Irun) erromatar garaiko 130 mila zeramika puska azaldu dira

2017/10/06

Kanpoko itsasoa, Baskoniako historia bat. EITB. 42′.Oiasso 139 mila ostraka

Atzo (urriak 5 osteguna) estreinatu zuten EITB1 telebistan.
Oiasso Irun

Mertxe Urteaga:

“Oiasson erromatar garaiko 130 mila zeramika puska aurkitu dira….”

Zenbat idatzita?

Erromatar garaiko ostraka, grafito, idazkun, epigrafe Gipuzkoan:

VALBELTESO / NIS (Andrearriaga hilarria Oiartzun)
LARICIVS om n an XXXX H i (S, Pedro hilarria Zegama)
FIIL (Higer portua Hondarribia)
AE (Oiasso Irun)
ARA (Oiasso Irun)
LFP (Oiasso Irun)
M A LIIP (M. Aemilis Lepidi Oiasso Irun)
M M (Oiasso Irun)
RA (Oiasso Irun)
RII CNI (Oiasso Irun)
VE IN AVC
RNI (Oiasso Irun)
R (Oiasso Irun)
VALERI (Oiasso Irun)
Txanpona (tesera Oiasso Irun)

Iturria: Erromatar garaia. Mertxe Urteaga. Bertan 17, CIL, AM Benito…

Irun ARALes sigillées gauloises de Santa María del Juncal. M. T. Izquierdo. Marcas alfareras Juncal. JC Sáens Preciado.

VALERIUS
A ACILIVS MACEDO
P. CORNELIVS
MATERNUS BLANDUS
NOMUS VETIVS TRITENSIS
RUFIN (Oiasso Irun)
SABINI (Oiasso Irun)
MODEI (Oiasso Irun)
CAL / FEC (Oiasso Irun)
IVCUN (Oiasso Irun)
IVC (Oiasso Irun)
IV  (Oiasso Irun)
I/IIIV ( Ihidi Junkal Oiasso Irun)
MACARI (Ihidi Junkal Oiasso Irun)
…ICRE (Ihidi Oiasso Irun)
EX O G
VA I
U OLA
OF MAT BLA
OF MAT
IIXOFNOVTR
EX O G
IV (Juncal Ihidi Oiasso Irun)

PEC (Aloria Araba)
LVCARI (Forua Bizkaia)
Ostraka euskaldunak Iruña Veleia
Ostrakabase. Sos Iruña Veleia

Ostraka (zeramika puska) idatziak daude leku askotan, Aloria (Amurrio, Araba), Heredia (Araba), Arkaia (Araba), Gaztelu plaza (Iruñea), Forua (Bizkaia), Iruña Veleian eta Oiasso, Arditurri Gipuzkoan ere jakina, gertatzen dena da zaila dela aurkitzea sarean… Hau saikera txiki bat besterik ez da, ea norbait gehiago animatzen den, bilduma osatzen joateko.

Oiasson (Irun) 130 mila zeramika puska erromatar garaikoak… (Mertxe Urteaga).

 

Navarrorum erakusketa: Euskara 2 bi mila urteko historia Nafarroan

2017/09/25

Euskara Nafarroa la-lengua-deja-huella-914
Erakusketa: Euskara 2 bi mila urteko historia Nafarroan.

Lerga hilarria (150. urtea):
VMMESAHAR
ABISUNHARRI

Euskararen gaineko dokumentu nafarren bi mila urteko ondarea

Euskara izena la-lengua-tiene-nombre-915

NAFARROAKO ERREGE ARTXIBO NAGUSIA
21 Iraila – 31 Abendua
Erakusketaren Ordutegia:
10-14h / 17-20h Egunero

NAVARRORUM ez da euskararen historiari buruzko erakusketa bat. Baina, zernahi gisaz, aurre egiten dio erronka jakin bati: idazki batzuen bidez euskararen aztarna dokumentala agertzea, kontuan izanda ia mila eta bostehun urtean ahozko mintzoa izan zela. Ahozko hizkuntza, idazten ez zena. Erakusketarako, hiru dozena dokumentu hautatu ditugu. Euskarazko agiriez gain, euskarari buruzko agiriak ere badaude tartean. Den-denek badute bereizgarri bat, nafartasuna: Nafarroari buruzkoak, Nafarroan idatziak edo nafarrek eginak dira. Gehienak gure artxibo, museo eta liburutegietatik hartu ditugu, baina badaude Afrikako, Ameriketako eta Europako beste dokumentu zentroetakoak ere.

Ozeano oso baten zipriztinak. Berria.
Nafarroan euskara bi mila urtez erabili dela dokumentatzen duten idazkiak bildu dituzte ‘Navarrorum’ erakusketan, Nafarroako Artxibo Nagusian. Inprenta asmatu aurreko eta ondoko erdarazko dokumentuetan ere ikus liteke euskara gehiengoaren hizkuntza zela.

Navarrorum. Naiz

Baskoniako historia bat: euskalduntze berantiarra. Datuak ezkutatzen dituen dokumentala. Gasteiz Legebiltzarra

2015/10/03

 Via JM Elexpuru (Eskerrik asko)

Baskoniako historia bat: datuak ezkutatzen dituen dokumentala. Naiz

Gasteizko Legebiltzarrera ere heldu da polemika eta propaganda.

 

Euskalduntze berantiarra ipuina ETB esku. JM Elexpuru

2014/09/29

euskalduntze berantiarraVasconiako historia bat: euskalduntze berantiarra

Ipuina ETB eskutik: Euskalduntze berantiarra. JM Elexpuru

Euskalduntze berantiarra. Ama Ata

Vasconiako historia bat: euskalduntze berantiarra. Euskara jatorria

Una película sobre la falsa tesis de la “euskaldunización tardía”. Aitzol Altuna. Nabarralde

España Vasconiako historia bat: euskalduntze berantiarra.

Filma bat euskalduntze berantiarra tesi faltsuari. Aitzol Altuna

2014/09/29

euskalduntze berantiarraVasconiako historia bat: euskalduntze berantiarra

Lehoinabarra

Una película sobre la falsa tesis de la “euskaldunización tardía”. Aitzol Altuna. Nabarralde

Josu Venero y Alberto Santana, con la colaboración de ETB, firman una película presentada en el Festival de San Sebastián con el título: “Una historia de Vasconia: euskaldunización tardía”, basada en una tesis jamás probada, que en realidad tenía en su origen una clara intencionalidad política y que tiene la misma consistencia como la que tuvieron el vasco-iberismo, el vasco-cantabrismo, el tubalismo e infinidad de teorías más que se han ido diluyendo en el tiempo por su inconsistencia, pero que rebrotan de vez en cuando.

La sinopsis de la película tiene claroscuros que podemos ir desgranando. La primera parte es actual y correcta: “Desde hace 25 años en Santimamiñe, en Finaga, en Buzaga y, sobre todo, en Aldaieta, se descubren nuevos cementerios de familias de guerreros armados con terribles hachas de combate y espadones de doble filo que han dado la vuelta a todo lo que creíamos saber sobre los años oscuros desde la caída del Imperio Romano y los tiempos de los visigodos. Los expertos creen que es probable que en estos años se creara una Vasconia de influencia germánica, no goda (…)”. (Jarraitzen du)

España Vasconiako historia bat: euskalduntze berantiarra

2014/09/25

euskalduntze berantiarraEspaña Vasconiako historia bat: euskalduntze berantiarra

Irailak 24, 20:30h.
Aretoa: Teatro Victoria Eugenia

España Vasconiako historia bat: euskalduntze berantiarra

“Euskadin” duela bi mila urte ez zegoen euskararik, beraiek esaten dutelako “zientifikoki” demostratu omen dutela, eta kitto, eta propaganda egiten dute diru publikoarekin jakina.

Santimamiñe, Ekain, Altamira, Lascaux… labarretako artea margotu zutenek azken 30.000 urtetan zer hizkuntza mintzatzen zuten inork ez omen daki… baina “zientifikoki” demostratu omen dute ez dela euskara, beraiek esaten dutelako.

Euskal Herriko toponimia eta hidronimia nagusia Anboto, Aia, Txindoki, Larrunarri, Nerbioi, Deba, Ibero, Urumea, Oria… inork ez omen daki itzultzen, baina “zientifikoki” demostratu omen dute ez dela euskara, baizik eta zelta, indoeuropeoa edo auskalo,  ez du axola, berdin da, alegia, ez dela euskara.

Gainontzeko toponimia euskaldun guztia, inork ez daki nondik datorren, baina “zientifikoki” demostratu omen dute “berria” dela, duela 1500 urtekoa, beraiek esaten dutelako eta kitto.

Iruña Veleiako euskara zaharra azaldu zen duela zortzi urte, duela ia 6 urte 2008-11-19an batzuk (Gorrotxategi, Agustin Azkarate) faltsutzat salatu zuten, 20 txosten zientifiko daude epaitegian benetakoak direla defendatzen, analisiak eta kata kontrolatuak eskatzen baina, beraientzat “Iruña Veleiako grafitoak faltsuak omen dira” eta kitto.

Gorrotxategi Iruña Veleiako euskara zaharraren salatariak, dio frogatuta dagoela duela bi mila urte euskara bazegoela Akitanian, Euskadin berriz, froga gutxiago daudela, baina esan daitekeela bazegoela ere, alegia, euskara bazegoela Euskal Herrian duela bi mila urte. Baina filman ez da garbi gelditzen.

Agustin Azkarate arkeologoak Iruña Veleiako euskara zaharra faltsutzat salatu zuen 2008an, hogei urte lehenago, 1987an Aldaietan aurkitu zituen ehun bat pertsona ehortzita, batzuk armatuak, Baskoiak omen dira, inork ez daki zer mintzatzen zuten, baina hauek ekarri omen zuten euskara “Euskadira” Akitaniatik, beraiek esaten dutelako eta kitto.

Larreak, Bibat Gasteizko arkeologia museoan erakusketa bat azaltzen du, armak, tresnak, inork ez daki interpretatzen eta filman ez dago batere garbi Larreak zer adierazi nahi duen, zerbait esan nahiko du eta erakusketa ikusi beharko da.

Baskoiak Akitaniatik etorri omen ziren armatuak duela 1500 urte eta euskara ekarri omen zuten “Euskadira”, aurretik inork ez omen daki zer zegoen baina euskararik ez, zelta, indoeuropeoa, edo auskalo ez du axola, berdin da, alegia, ez dela euskara eta kitto. Hauek ez dute ezer demostratu behar, propaganda egiten dute diru publikoarekin jakina eta kitto.

Donostiako Zinemaldian film berria: Vaskoniako historia bat: euskalduntze berantiarra

2014/09/15

euskalduntze berantiarraVaskoniako historia bat: euskalduntze berantiarra

Irailak 24, 20:30h.
Aretoa: Teatro Victoria Eugenia
J.B. (euskara) gaztelaniazko azpitituluekin.
Lehenengo emanaldia

Duela 25 urtetik, Santimamiñen, Finagan, Buzagan, eta batez ere, Aldaietan, borrokarako aizkora izugarriz eta bi ahoko ezpatatzarrez armatutako gerlari-familien hainbat hilobi aurkitu dituzte adituek, eta Erromatar Inperioa desegin zenetik bisigodoen garaira arteko urte ilunen inguruan ustez genekien guztia hankaz gora jarri dute. Adituen ustez, oso litekeena da urte haietan eragin germaniarreko Baskonia bat sortu izana, ez-godoa; hau da, baskoien euskara Euskal Herriaren mendebaldeko lurraldeetara –gaur egungo Euskal Autonomia Erkidegora– zabaldu zuen Baskonia bat.

BIOGRAFIA

Josu Venerok (Bilbo, 1962) 20 urtetik gora daramatza ikus-entzunezkoen munduan lan egiten. Telebistarako 25 telesail eta dokumental baino gehiago zuzendu eta errealizatu ditu; gehienak, artean espezializatuak. Gaur egun, Guggenheim Bilbao museoko dokumental guztien zuzendaritzaz arduratzen da. Alberto Santana (Bilbo, 1960) Historian lizentziatu zen. Ikerkuntzaren arloko hainbat argitalpen eta lan egiteaz gain (gehienak, Euskal Herriko historiari buruzkoak), dokumental eta telesail batzuetako gidoilari eta argumentu-sortzaile gisa lan egin du.

Antzezleak
– Alberto Santana. Historiador – Joseba Abaitua. Lingüista (Universidad de Deusto) – Joaquin Gorrotxategi. Catedrático de Lingüística Indoeuropea (UPV/EHU) – Agustin Azkarate. Catedrático de Arqueología (UPV/EHU) – Concepción de La Rua. Catedrática de Antropologia Biológica (UPV/EHU) – Juan José Larrea. Profesor de Historia Medieval (UPV/EHU)
Parte-hartzaileak
Alberto Santana, Joseba Abaitua, Joaquín Gorrotxategi, Agustín Azkarate, Concepción de la Rúa, Juan José Larrea
(Iruña Veleiako salatariak aktore bilakatu dira, datorren urtean ziur Iruña Veleia filma aurkeztuko dutela.)

Euskararen historia dokumentala: euskara jendea

2013/10/07

Euskararen historia azaltzeko dokumentala aurkezten hasi dira: euskara jendea.

Topagunea.org

Euskara Jendea dokumentalen aurkezpenak: 10/10 Maule; 10/11 Gasteiz; 10/17 Iruñea; 10/18 Baiona; 10/19 Donostia; 10/25 Bilbo

Euskara Jendea: gure hizkuntzaren historia, gure historiaren hizkuntza, Ibaizabal-Mendebalde eta Zenbat Gara kultura elkarteek ekoitzitako dokumental-sorta da.